Utvrđenje Dijana

Utvrđenje Dijana izgrađeno je od kamena tesanika u vreme cara Trajana, verovatno 100-101. godine, u isto vreme sa prokopavanjem kanala, kada je omogućena bezbednija plovidba Dunavom. U ovom delu je Dunav veoma buran, sa mnogo virova, brzaka i podvodnih stena koji gotovo onemogućavaju plovidbu, što je upravo bio razlog što je Car Trajan izgradio kanal paralelan sa Dunavom, povezan sa neprohodnim delom koji je onemogućavao nesmetanu plovidbu Dunavom.

Dijana je pravougaoni kastrum dimenzija 100 sa 200 m, sa uvučenim kulama na bedemima. Konačan izgled tvrdjava Dijana dobija krajem 3. i početkom 4. veka dodavanjem bedema sa isturenim kulama koji se prostiru ka Dunavu, zatvarajući i štiteći deo obale.

Sredinom 5. veka utvrdjenje Dijanu razaraju Huni, a oko 530. godine obnavlja ga car Justinijan. Pored ostataka bedema sa kapijama i kulama, u unutrašnjosti utvrđenja Dijana otkrivene su vojne barake i drugi objekti, a iznad bedema utvrđeno je postojanje svetilišta, nekropole i manjeg naselja. Izuzetan arheološki materijal (raznovrsni predmeti za svakodnevnu upotrebu, skulpture od mermera i bronze) ukazuje da je pored uloge vezane za odbranu kanala, na Dijani postojao značajan ekonomski centar sa pristaništem.

Na visokoj steni iznad samog Dunava, u blizini Kladova, na Karatašu, nalaze se ostaci Dijane, jednog od najvećih i najočuvanijih rimskih i ranovizantijskih utvrđenja (kastruma) na Dunavu.

Rad klastera Čarolija istoka podržao